اخبار و مقالات
رژیم غذایی کم نمک | Low Sodium Diet | راهنمای کامل کاهش سدیم برای سلامتی
رژیم غذایی کم نمک (Low Sodium Diet) یکی از بهترین روشها برای کنترل فشار خون، جلوگیری از احتباس مایعات و حفظ سلامتی قلب است. در این مقاله، با نمک برای سلامتی، منابع پنهان سدیم، و راهکارهای عملی برای رژیم غذایی کم سدیم آشنا میشوید.
منبع اصلی سدیم: نمک سفره
نمک سفره منبع اصلی سدیم در رژیم غذایی است. میانگین مصرف آمریکاییها ۵ قاشق چایخوری یا بیشتر نمک در روز است – یعنی ۲۰ برابر نیاز واقعی بدن!
در ایران هم میزان مصرف نمک تا 10 برابر نیاز واقعی و میانگین استاندارد است.
جالب است بدانید که بدن شما روزانه فقط به ۱/۴ قاشق چایخوری نمک نیاز دارد.
سدیم بهطور طبیعی در غذاها وجود دارد، اما بخش زیادی از آن در فرآیند تولید و آمادهسازی اضافه میشود. بسیاری از غذاهایی که طعم شور ندارند، ممکن است پر از سدیم باشند.
اگرچه منبع اصلی سدیم مصرفی در نمک خوراکی یا اصطلاحا نمک سفره است اما واقعیت آن است که نمک ماده بسیار مفیدی برای حفظ سلامت انسان است. یعنی نمیتوان نمک را از زندگی حذف کرد. بلکه باید با استفاده از نمکهای سالم طبیعی که مواد معدنی کاملی دارند استفاده کرد.
در ایران بهترین تولیدکننده نمک طبیعی دیاکونمک است که محصولات خود را به صورت تصفیه شده، غنی شده و با خلوص 99.2 درصدی عرضه میکند.
نمک دریایی دیاکو معتبرترین نمک ایرانی است که به بسیاری از کشورهای اروپایی و امریکایی صادر میشود.
غذاهای پر از سدیم پنهان:
- کنسروها
- غذاهای فرآوریشده
- غذاهای آماده (Convenience Foods)
- فستفودها
نقش سدیم در بدن و خطرات مصرف زیاد
سدیم تعادل مایعات بدن را کنترل میکند و حجم خون و فشار خون را حفظ میکند.
مصرف بیش از حد سدیم میتواند:
- فشار خون را افزایش دهد
- باعث احتباس مایعات شود
- منجر به تورم پاها و دستها گردد
- خطر بیماریهای قلبی و کلیوی را افزایش دهد
هدف رژیم غذایی کم نمک
مصرف کمتر از ۲۰۰۰ میلیگرم سدیم در روز
راهنمای جامع کاهش نمک در رژیم غذایی کم سدیم
۱. غذاهای شور را حذف کنید
- از نمک در پختوپز کم کنید
- نمک دریا بهتر از نمک معمولی نیست!
۲. غذاهای کم سدیم انتخاب کنید
- برچسب غذایی بخوانید: کم سدیم = ۱۴۰ میلیگرم سدیم در هر وعده
- محصولات بدون نمک یا کمنمک موجود است
۳. جایگزینهای نمک (Salt Substitutes)
- برخی از جایگزینهای نمک حاوی پتاسیم هستند
- اگر رژیم کم پتاسیم دارید، حتماً با پزشک مشورت کنید
۴. خلاق باشید! طعمدهی با نمک کم
از این مواد استفاده کنید:
- ادویهجات
- سبزیجات معطر
- لیمو
- سیر
- زنجبیل
- سرکه
- فلفل
شِیکِر نمک را از میز غذا بردارید!
۵. برچسب مواد غذایی را بخوانید
غذاهای پر سدیم (بیش از ۴۰۰ میلیگرم در هر وعده)
- نمک
- آبنمک (Brine)
- مونوسدیم گلوتامات (MSG)
- هر مادهای که کلمه سدیم دارد
۶. غذای خانگی بپزید
غذاهای خانگی طبیعتاً سدیم کمتری نسبت به غذاهای آماده، کنسروی یا جعبهای دارند.
۷. از آب نرمشده استفاده نکنید
آب نرمشده حاوی نمک اضافهشده است – برای آشپزی و نوشیدن مناسب نیست.
۸. داروهای حاوی سدیم را اجتناب کنید
مانند:
- Alka Seltzer
- Bromo Seltzer
۹. منابع اطلاعاتی معتبر
- کتابهای ترکیب غذایی
- سایتهایی مثل و www.diakonamak.com
- www.calorieking.com
جدول مقایسه غذاهای پر سدیم و کم سدیم (رژیم غذایی کم نمک)
گوشت، مرغ، ماهی، حبوبات، تخممرغ و آجیل
غذاهای پر سدیم | جایگزینهای کم سدیم |
گوشت دودی، نمکسود، کنسروی (بیکن، کالباس، سوسیس، ساردین، خاویار، آنچوی) | گوشت، مرغ، ماهی تازه یا منجمد |
غذاهای نانآلود منجمد (بوریتو، پیتزا) | تخممرغ و جایگزینهای تخممرغ |
کنسروهای غذایی (راویولی، اسپم، چیلی) | کره بادامزمینی کم سدیم |
آجیل شور | حبوبات خشک (نه کنسروی) |
لوبیا کنسروی با نمک | ماهی کنسروی کم سدیم یا آبانداخته |
لبنیات
غذاهای پر سدیم | جایگزینهای کم سدیم |
دوغ، پنیرهای فرآوریشده، سس پنیر | شیر، ماست، بستنی |
پنیر کاتیج | پنیرهای کم سدیم، ریکوتا، موزارلا |
نان، غلات و حبوبات
غذاهای پر سدیم | جایگزینهای کم سدیم |
نان با رویه نمکی، مخلوطهای آماده (پنکیک، وافل) | نان، نان باگل بدون رویه نمکی |
پیتزا، کروتون، کراکر شور | برنج و پاستا (بدون افزودن نمک) |
مخلوطهای آماده سیبزمینی، برنج، پاستا | تورتیلا کم سدیم، نودل |
پاپکورن، چیپس، چوبشور بدون نمک |
سبزیجات و میوهها
غذاهای پر سدیم | جایگزینهای کم سدیم |
سبزیجات کنسروی معمولی، آبسبزیجات | سبزیجات تازه یا منجمد بدون سس |
زیتون، ترشی، کلمترش | سبزیجات کنسروی کم سدیم |
سبزیجات با ژامبون یا گوشت نمکسود | سیبزمینی تازه، سیبزمینی سرخکرده منجمد |
مخلوطهای آماده (سیبزمینی تنوری، هَشبراون) | آب گوجهفرنگی کم نمک یا V8 کم سدیم |
سس گوجه و سالسا آماده | میوههای تازه، منجمد، کنسروی، خشکشده |
سوپها
غذاهای پر سدیم | جایگزینهای کم سدیم |
سوپ کنسروی، آبگوشت، بولیون معمولی | سوپهای کم سدیم یا خانگی بدون نمک |
نودل فنجانی، رامن طعمدار |
چاشنیها، دسرها و شیرینیها
غذاهای پر سدیم | جایگزینهای کم سدیم |
سس سویا، نمک طعمدار، مارینادها | سرکه، کره بدون نمک |
سس سالاد بطری، سس با بیکن | روغنهای گیاهی، سسهای کم سدیم |
کره یا مارگارین شور | مایونز |
پودینگ و کیک فوری | تمام دسرهای خانگی بدون نمک |
کچاپ و خردل (در مقادیر زیاد) |
نتیجهگیری: رژیم غذایی کم نمک = سلامتی بیشتر
با رعایت رژیم غذایی کم سدیم، نه تنها فشار خون خود را کنترل میکنید، بلکه از تورم، بیماریهای قلبی و کلیوی پیشگیری میکنید.
نکته پایانی: این اطلاعات توسط متخصصان پزشکی UCSF Health بررسی شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد. جایگزین مشاوره پزشک نیست. هرگونه سؤال یا نگرانی را با پزشک خود در میان بگذارید.